Lęk: jak go rozpoznać i do kogo się zgłosić

Lęk jest naturalną reakcją organizmu na zagrożenie. Przed egzaminem czy ważną rozmową czuje go wiele osób. Bywa jednak, że niepokój pojawia się często, trwa długo i zaczyna ograniczać codzienne życie. Ten tekst pomaga rozpoznać takie sygnały i zorientować się, do kogo się zgłosić. Nie zastępuje diagnozy lekarskiej.

Jak lęk może się objawiać

U części osób lęk daje o sobie znać na kilku poziomach.

W myślach i emocjach:

nadmierne martwienie się, trudne do wyłączenia,

poczucie napięcia i ciągłego niepokoju,

trudności z koncentracją.

W ciele:

kołatanie serca, przyspieszony oddech,

napięcie mięśni, drżenie,

trudności z zasypianiem lub częste wybudzanie się.

W zachowaniu:

unikanie miejsc lub sytuacji kojarzonych z lękiem,

ciągłe upewnianie się, że "wszystko jest w porządku".

Objawy cielesne bywają podobne do objawów chorób somatycznych, dlatego dobrze jest zacząć od konsultacji u lekarza rodzinnego, który oceni, czy nie mają innego podłoża.

Kiedy warto się zatrzymać i skonsultować

Warto rozważyć rozmowę ze specjalistą, gdy:

lęk pojawia się często, także wtedy, gdy nic szczególnego się nie dzieje,

unikasz ważnych dla Ciebie sytuacji, na przykład pracy, spotkań czy podróży,

niepokój wpływa na relacje, naukę lub pracę,

zdarzają się nagłe napady silnego lęku, które trudno zrozumieć,

czujesz, że sam/a nie możesz sobie z tym poradzić.

Do kogo się zgłosić

Lekarz rodzinny (POZ) może zlecić podstawowe badania i skierować dalej.

Psychiatra ocenia stan zdrowia psychicznego, ustala ewentualne rozpoznanie zaburzenia lękowego i decyduje o leczeniu, w tym farmakologicznym.

Psycholog na konsultacji pomaga opisać, kiedy i w jakich sytuacjach lęk się pojawia, co go nasila, a co przynosi chwilową ulgę. Wspólnie można omówić, jakie wsparcie warto rozważyć. Psycholog nie stawia rozpoznań lekarskich. Jeśli lęk się utrzymuje, warto omówić dalsze formy wsparcia.

Co można zrobić na co dzień

Nie zastąpi to konsultacji, ale część osób zauważa, że pomaga:

regularny sen i posiłki,

spokojny, powolny oddech przy nasileniu napięcia,

ruch, na przykład spacer,

ograniczenie ilości kofeiny, jeśli napięcie jest duże,

rozmowa z kimś zaufanym.

Jeśli lęk jest bardzo silny albo pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy, nie czekaj. W zagrożeniu życia dzwoń pod numer 112, a w kryzysie emocjonalnym możesz skorzystać z telefonu zaufania dla dorosłych 116 123 (dla dzieci i młodzieży 116 111).

Spokojny pierwszy krok

Jeśli rozpoznajesz u siebie opisane sygnały, możesz umówić się na konsultację psychologiczną w gabinecie w Olsztynie lub online i spokojnie omówić swoją sytuację.