Każdy z nas miewa gorsze dni, a smutek po trudnym wydarzeniu jest naturalną reakcją. Czasem jednak obniżony nastrój trwa tygodniami i zaczyna utrudniać codzienne funkcjonowanie. Ten tekst nie służy do stawiania diagnozy. Rozpoznanie depresji ustala lekarz, zwykle psychiatra. Poniżej znajdziesz opis sygnałów, które warto potraktować poważnie, oraz wskazówki, do kogo się zgłosić.
Na co warto zwrócić uwagę
U części osób obniżony nastrój może wiązać się z kilkoma sygnałami naraz:
długo utrzymującym się smutkiem lub poczuciem pustki,
utratą zainteresowania sprawami, które wcześniej cieszyły,
przewlekłym zmęczeniem i brakiem energii,
trudnościami z koncentracją i podejmowaniem decyzji,
zmianami snu, zarówno bezsennością, jak i nadmierną sennością,
zmianami apetytu,
poczuciem winy, bezwartościowości lub osamotnienia,
myślami rezygnacyjnymi.
Sama obecność jednego z tych sygnałów nie oznacza jeszcze depresji. Podobne trudności mogą mieć inne przyczyny, także somatyczne, na przykład problemy z tarczycą czy niedobory. Dlatego warto je skonsultować, a nie oceniać samodzielnie.
Kiedy warto zgłosić się po wsparcie
Zwykle przyjmuje się, że warto skonsultować się ze specjalistą, gdy takie sygnały utrzymują się od co najmniej dwóch tygodni albo wyraźnie utrudniają pracę, naukę, relacje czy dbanie o siebie. Nie trzeba czekać, aż będzie bardzo źle.
Do kogo się zgłosić
Lekarz rodzinny (POZ). Może zlecić podstawowe badania, które pozwalają wykluczyć inne przyczyny złego samopoczucia, i skierowa ć dalej.
Psychiatra. To lekarz, który ocenia stan zdrowia psychicznego, ustala rozpoznanie i decyduje o ewentualnym leczeniu, w tym farmakologicznym.
Psycholog. Na konsultacji psychologicznej można spokojnie opisać swoje trudności, uporządkować to, co się dzieje, i omówić, jakie wsparcie warto rozważyć. Psycholog nie stawia rozpoznań lekarskich ani nie przepisuje leków. Jeśli sytuacja tego wymaga, może zasugerować kontakt z lekarzem. W razie potrzeby warto rozważyć też psychoterapię u wykwalifikowanego psychoterapeuty.
Gdy dzieje się coś pilnego
Jeśli pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia albo czujesz, że nie jesteś bezpieczny/a, nie zostawaj z tym sam/a.
W bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod numer 112.
Dorośli w kryzysie emocjonalnym mogą zadzwonić na telefon zaufania 116 123.
Dzieci i młodzież mogą zadzwonić na telefon zaufania 116 111.
Warto też powiedzieć o swoim stanie komuś bliskiemu.
Zamiast czekać, aż samo minie
Jeśli rozpoznajesz u siebie część opisanych sygnałów, możesz umówić się na konsultację z psychologiem w gabinecie w Olsztynie lub online. To spokojna rozmowa, w której można zastanowić się wspólnie, jaki będzie sensowny następny krok. Szukanie wsparcia nie jest oznaką słabości.