Negatywne myśli – skąd się biorą i co warto o nich wiedzieć?

Każdy z nas ma czasem negatywne myśli. Martwimy się, krytykujemy siebie, wyobrażamy sobie najgorsze. Samo ich pojawianie się jest częścią ludzkiego doświadczenia. Warto jednak zauważyć, kiedy zaczynają zajmować dużo miejsca i utrudniać codzienne funkcjonowanie.

Jak mogą wyglądać negatywne myśli?

Najczęściej spotykane wzorce to:

nadmierna samokrytyka ("jestem do niczego")

martwienie się o przyszłość i szukanie najgorszych scenariuszy

katastrofizowanie, czyli przewidywanie, że coś musi skończyć się źle

czarno-białe myślenie ("albo wszystko, albo nic")

czytanie w myślach ("na pewno mnie nie lubią")

przekonanie, że wszystko jest naszą winą

Kiedy warto się im przyjrzeć?

Warto zwrócić uwagę, gdy takie myśli:

wracają codziennie i trudno je odsunąć

utrudniają koncentrację, sen lub pracę

sprawiają, że unikasz ludzi albo sytuacji, które wcześniej były dla Ciebie zwyczajne

towarzyszą długo utrzymującemu się smutkowi, napięciu lub niepokojowi

Co można zrobić samodzielnie?

Kilka propozycji, które część osób uznaje za pomocne:

zauważyć myśl i ją nazwać, np. "to jest myśl, że zawalę prezentację"

zapisać ją na kartce, zamiast trzymać w głowie

zapytać siebie, jakie mam dowody za i przeciw tej myśli

zastanowić się, co powiedział(a)bym bliskiej osobie w takiej sytuacji

zadbać o podstawy: sen, ruch, regularne posiłki, kontakt z ludźmi

Zamiast: "Znowu wszystko zepsułem."

Spróbuj: "Popełniłem/Popełniłam błąd w jednej sprawie. Co mogę z nim zrobić?"

To nie są sposoby, które działają jednakowo u każdego, i nie zastępują rozmowy ze specjalistą.

Jak może wyglądać konsultacja psychologiczna?

Na konsultacji psychologicznej możemy porozmawiać o tym, jakie myśli się u Ciebie pojawiają, w jakich sytuacjach i jak na nie reagujesz. Wspólnie przyglądamy się temu, co pomaga, a co utrudnia, i zastanawiamy się nad kolejnymi krokami. W razie potrzeby można też skonsultować się z lekarzem.

Kiedy skontaktować się ze specjalistą pilnie?

Obniżony nastrój, który trwa tygodniami, utrata zainteresowań lub myśli o zrobieniu sobie krzywdy to powód, by porozmawiać z lekarzem POZ, psychiatrą lub psychologiem. W nagłym zagrożeniu dzwoń pod numer 112. Telefon zaufania dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym: 116 123.

Jeśli chcesz porozmawiać o tym, co dzieje się w Twoich myślach, możesz umówić się na konsultację psychologiczną.