Dlaczego zmiany bywają trudne?
Wiele osób lubi przewidywalność, bo daje poczucie bezpieczeństwa. Zmiana, nawet wyczekiwana, może to poczucie zaburzyć. Często wiąże się z napięciem, niepewnością i wrażeniem, że mamy mniejszy wpływ na to, co się dzieje. To zrozumiałe reakcje, nie oznaka słabości.
Rodzaje zmian
Zmiany planowane
ślub, narodziny dziecka
nowa praca lub awans
przeprowadzka
koniec studiów
Zmiany nieplanowane
utrata pracy
rozstanie lub rozwód
choroba
strata bliskiej osoby
trudna sytuacja finansowa
Także zmiany pozytywne mogą budzić mieszane uczucia: radość razem z lękiem lub tęsknotą za tym, co było.
Jak często wygląda adaptacja?
Przechodzenie przez zmianę bywa opisywane jako kilka etapów, choć nie każdy przeżywa je w tej samej kolejności i nie każdy wszystkie:
szok lub niedowierzanie: "To niemożliwe"
sprzeciw i złość: "Dlaczego mnie to spotkało?"
szukanie nowych możliwości i próbowanie nowych rozwiązań
stopniowe oswajanie si ę z nową sytuacją
Powrót do wcześniejszych etapów jest u wielu osób naturalny.
Co można wypróbować
Daj sobie prawo do emocji
Lęk, smutek, złość czy ulga mogą pojawiać się jednocześnie. Warto je zauważać bez oceniania siebie za to, że się pojawiają.
Skup się na tym, na co masz wpływ
Choć często nie możemy zmienić samego wydarzenia, możemy zastanowić się nad najbliższym krokiem: "Co mogę teraz zrobić?"
Małe kroki
Nie trzeba rozwiązywać wszystkiego naraz. Czasem pomaga myślenie w skali jednego dnia lub jednej decyzji.
Zachowaj elementy rutyny
W czasie zmiany pomocne bywa utrzymanie kilku stałych punktów dnia: pór posiłków, snu czy spaceru.
Szukaj wsparcia
Rozmowa z bliskimi może przynieść ulgę. Gdy trudno poradzić sobie samemu, warto rozważyć rozmowę ze specjalistą. Korzystanie ze wsparcia jest rozsądnym wyborem, a nie dowodem słabości.
Zastanów się nad znaczeniem zmiany
Pytania takie jak "Co ta sytuacja zmienia w moich planach?" czy "Co jest dla mnie teraz ważne?" mogą pomóc uporządkować myśli. Nie trzeba ich zadawać od razu. Czasem na takie pytania przychodzi czas dopiero później.
Odporność psychiczna
Odporność nie oznacza braku emocji. Częściej mówi się o niej jako o zdolności do stopniowego odnajdywania się po trudnych doświadczeniach. Sprzyjać jej mogą między innymi:
relacje z bliskimi
dbanie o sen, ruch i odżywianie
elastyczne myślenie o sytuacji
traktowanie niepowodzeń jako doświadczenia
Kiedy warto skonsultować się ze specjalistą?
Warto zasięgnąć porady psychologa lub lekarza, jeśli po dłuższym czasie:
trudno Ci funkcjonować w codziennych sprawach
czujesz beznadzieję
pojawiają się myśli o rezygnacji z życia
wycofujesz się z kontaktów z ludźmi
Przy myślach o zrobieniu sobie krzywdy możesz zadzwonić na telefon zaufania 116 123 (dorośli w kryzysie emocjonalnym), a w nagłym zagrożeniu pod numer 112.
Jeśli zmiana jest dla Ciebie trudna, nie musisz przechodzić przez nią sam/sama. Możesz umówić się na konsultację psychologiczną w gabinecie w Olsztynie lub online.