Więcej niż zwykłe zmęczenie
Wypalenie zawodowe to nie to samo co przemęczenie po intensywnym projekcie, po którym pomaga urlop. Jest związane z długotrwałym stresem w pracy, który nie został skutecznie opanowany, i może przenikać do wielu obszarów życia.
Co mówi WHO
W klasyfikacji ICD-11 Światowa Organizacja Zdrowia opisuje wypalenie jako zjawisko związane z pracą (occupational phenomenon). Nie jest to choroba ani rozpoznanie medyczne. Według WHO wyróżnia się trzy wymiary:
1.**Poczucie wyczerpania lub braku energii.** Zmęczenie, które nie mija po zwykłym odpoczynku.
2.**Narastający dystans do pracy** albo negatywne, cyniczne nastawienie do niej.
3.**Obniżone poczucie skuteczności zawodowej.** Wrażenie, że to, co robisz, nie ma większego znaczenia.
WHO zaznacza też, że pojęcie to dotyczy wyłącznie kontekstu zawodowego i nie powinno być stosowane do opisywania doświadczeń z innych obszarów życia.
Sygnały, które warto zauważyć
Poniższe doświadczenia same w sobie nie są rozpoznaniem, ale u części osób mogą towarzyszyć długotrwałemu przeciążeniu pracą.
Ciało:
stałe zmęczenie
bóle głowy lub napięcie mięśni
kłopoty ze snem
Emocje:
drażliwość
poczucie bezradności
spadek motywacji
napięcie związane z pracą
Zachowanie:
wycofywanie się z kontaktów
odkładanie zadań
trudności z koncentracją
Część z tych sygnałów może mieć też inne przyczyny, w tym zdrowotne, dlatego przy długo utrzymujących się dolegliwościach dobrze jest skonsultować się z lekarzem rodzinnym.
Co można rozważyć na co dzień
Odpoczynek, który naprawdę jest odpoczynkiem. Urlop, w którym nie sprawdzasz służbowej poczty.
Granice. Jasne ustalenie, kiedy jesteś, a kiedy nie jesteś dostępny/a.
Rozmowa z kimś bliskim albo z zaufaną osobą z pracy.
Podstawy. Sen, ruch i regularne posiłki, o ile są w Twoim zasięgu.
Przyjrzenie się warunkom pracy: obciążeniu, sensowności zadań, wsparciu, tempu. Często to właśnie one, a nie "słaba odporność", są częścią problemu.
Kiedy warto skonsultować się ze specjalistą
Jeśli zmęczenie, dystans lub obniżony nastrój utrzymują się tygodniami, wpływają na codzienne funkcjonowanie, relacje albo zdrowie, warto porozmawiać z psychologiem. Na konsultacji można spokojnie omówić swoją sytuację i zastanowić się nad kolejnymi krokami. Gdy pojawiają się objawy sugerujące depresję lub inne trudności zdrowotne, warto zgłosić się do lekarza rodzinnego lub psychiatry.
Twoja wartość nie zależy od tego, ile produkujesz.
Jeśli chcesz porozmawiać o swojej sytuacji zawodowej, możesz umówić się na konsultację psychologiczną w gabinecie w Olsztynie lub online.