Czym jest lęk społeczny?
Lęk społeczny to utrzymujący się, silny niepokój w sytuacjach, w których możemy zostać ocenieni przez innych. Dotyczy to na przykład rozmów z nieznajomymi, spotkań towarzyskich, wystąpień czy sytuacji, w których czujemy się w centrum uwagi. Nieśmiałość lub trema są zjawiskami powszechnymi i same w sobie nie oznaczają zaburzenia. O lęku społecznym warto myśleć wtedy, gdy obawa jest silna, trwa długo i ogranicza codzienne życie.
Jak może się objawiać?
Lęk społeczny może dawać objawy w trzech obszarach.
W ciele
drżenie rąk lub głosu
czerwienienie się, pocenie
szybkie bicie serca
napięcie mięśni
W myślach
obawa, że zostaniemy uznani za niezręcznych lub nieinteresujących
poczucie bycia w centrum uwagi
rozpamiętywanie przebiegu rozmów po fakcie
W zachowaniu
unikanie spotkań i rozmów
trudności z mówieniem w grupie
rezygnowanie z okazji zawodowych lub towarzyskich
Jak wpływa na życie?
U części osób lęk społeczny wpływa na relacje, pracę i naukę. Może utrudniać nawiązywanie znajomości, zabieranie głosu na spotkaniach czy załatwianie codziennych spraw. Często towarzyszy mu poczucie samotności oraz obniżona ocena własnej wartości.
Kto może postawić rozpoznanie?
Rozpoznanie zaburzenia lękowego, w tym lęku społecznego, ustala lekarz, zwykle psychiatra, na podstawie rozmowy i obowiązujących kryteriów diagnostycznych. Psycholog może porozmawiać o objawach, pomóc je uporządkować i ocenić, czy wskazana jest konsultacja psychiatryczna. Sam opis w artykule nie wystarcza do rozpoznania, dlatego jeśli rozpoznajesz u siebie opisane trudności, dobrym krokiem może być rozmowa ze specjalistą.
Co można rozważyć?
Obserwowanie, w jakich sytuacjach lęk pojawia się najsilniej i co wtedy myślisz.
Sprawdzanie, czy przewidywania typu "wszyscy zobaczą, że się denerwuję" rzeczywiście się sprawdzają.
Wprowadzanie drobnych kroków zamiast całkowitego unikania, w tempie, które jest dla Ciebie możliwe do udźwignięcia.
Rozmowa z kimś bliskim o tym, jak się czujesz.
W razie potrzeby warto rozważyć psychoterapię u wykwalifikowanego psychoterapeuty oraz konsultację psychiatryczną. O wyborze formy wsparcia decyduje się indywidualnie.
Kiedy warto skonsultować się ze specjalistą?
Warto rozważyć kontakt z psychologiem, lekarzem POZ lub psychiatrą, gdy lęk utrzymuje się od dłuższego czasu, ogranicza Twoje plany albo towarzyszy mu obniżony nastrój, silne napięcie czy sięganie po alkohol, by łatwiej było funkcjonować wśród ludzi.
Jeśli ten temat Cię dotyczy, możesz umówić się na konsultację psychologiczną w gabinecie w Olsztynie lub online.
Powiązany temat opisuję we wpisie: Lęk przed oceną innych: kiedy staje się problemem?.