Czym jest pewność siebie?
Pewność siebie to przekonanie, że w danej sytuacji możemy sobie jakoś poradzić, nawet jeśli nie mamy gwarancji powodzenia. Nie oznacza braku obaw ani ciągłego bycia w formie. Bywa też różna w różnych obszarach: ktoś czuje się pewnie w pracy, a mniej pewnie w relacjach, albo odwrotnie.
Dlatego pytanie "czy mam pewność siebie?" bywa mniej pomocne niż pytanie "w jakich sytuacjach jej brakuje i co się wtedy dzieje?".
Po czym można rozpoznać niską pewność siebie?
Najczęściej opisywane sygnały to:
nieśmiałość i trudność w zabieraniu głosu,
unikanie nowych wyzwań z obawy przed porażką,
częste porównywanie się z innymi,
trudność w wyrażaniu własnego zdania lub stawianiu granic,
silna samokrytyka i odrzucanie komplementów,
odkładanie decyzji, bo "jeszcze nie jestem gotowa lub gotowy".
U części osób wiąże się to z wcześniejszymi doświadczeniami, na przykład z krytyką w domu lub w szkole. U innych pojawia się w okresie zmian albo po trudnym wydarzeniu. Nie zawsze da się wskazać jedną przyczynę i nie zawsze jest to konieczne.
Co można rozważyć na co dzień?
Pewność siebie rzadko zmienia się nagle. Częściej zmienia się przez drobne doświadczenia, które pokazują, że sobie radzimy. Można wypróbować:
Zamiast: "Znowu mi nie wyszło." Spróbuj: zauważyć, co konkretnie wyszło, a co chcesz zrobić inaczej.
Zamiast: czekać, aż strach minie. Spróbuj: zrobić jeden mały krok mimo niepokoju, na przykład zadać pytanie na spotkaniu.
Zamiast: porównywać się z innymi. Spróbuj: porównać się z sobą sprzed kilku miesięcy.
Zamiast: zbywać pochwałę. Spróbuj: po prostu powiedzieć "dziękuję".
Są to tylko pomysły do przetestowania. Jeśli któryś brzmi dla Ciebie zbyt trudno, można wybrać mniejszy krok albo odłożyć go na później.
Rola wewnętrznego głosu
Wiele osób zwraca uwagę, że ich największym krytykiem są one same. Przydatne bywa zadanie sobie pytania: co powiedziałabym lub powiedziałbym bliskiej osobie w tej samej sytuacji? Często okazuje się, że do siebie mówimy znacznie surowiej.
Zmiana takiego sposobu myślenia zwykle zajmuje czas i nie polega na wmawianiu sobie, że wszystko jest świetnie. Chodzi raczej o to, by patrzeć na siebie bardziej realistycznie i życzliwie.
Kiedy warto skonsultować się ze specjalistą?
Warto rozważyć rozmowę z psychologiem, jeśli niska pewność siebie:
utrzymuje się długo i ogranicza pracę, naukę lub relacje,
towarzyszy jej silny lęk, obniżony nastrój lub poczucie bezwartościowości,
wiąże się z trudnymi doświadczeniami z przeszłości, o których trudno rozmawiać samodzielnie.
Podczas konsultacji można spokojnie omówić, w jakich sytuacjach pojawia się problem, i zastanowić się nad kolejnymi krokami.
Jeśli chcesz porozmawiać o swojej sytuacji, możesz umówić się na konsultację psychologiczną w Olsztynie lub online.