Emocje nie są problemem same w sobie
Gniew, smutek, rozczarowanie, niepokój i frustracja to naturalne reakcje na to, co dzieje się w naszym życiu. Przekazują informację o naszych potrzebach i granicach. Trudność zwykle nie polega na tym, że je czujemy, ale na tym, że bywają bardzo silne, długo się utrzymują albo nie wiemy, co z nimi zrobić.
Kiedy emocje stają się trudne?
O trudnych emocjach często mówimy wtedy, gdy:
gniew pojawia się nagle i trudno go zatrzymać,
smutek utrzymuje się długo i odbiera chęć do codziennych spraw,
lęk napina ciało i utrudnia myślenie,
czujemy się przytłoczeni i nie wiemy, od czego zacząć,
reagujemy mocniej, niż pozwala na to sytuacja, a potem czujemy wstyd.
Takie doświadczenia mogą wpływać na relacje, pracę i sen. U części osób są reakcją na przeciążenie lub trudne wydarzenie, a nie czymś, co trzeba natychmiast "naprawiać".
Co może pomóc w codzienności?
Nie ma jednej techniki dla wszystkich. Można wypróbować kilka prostych kroków i sprawdzić, co jest bliskie Tobie:
Nazwanie emocji. Zamiast "jest mi źle" spróbuj dopytać siebie: czy to bardziej złość, smutek, wstyd, bezsilność? Dokładniejsze nazwanie często zmniejsza chaos.
Zauważenie ciała. Napięty brzuch, ściśnięta szczęka, płytki oddech to wskazówki, że coś się dzieje. Kilka spokojnych oddechów lub krótki spacer może dać chwilę oddechu.
Zrobienie przerwy przed reakcją. Gdy emocje są silne, czasem warto odłożyć ważną rozmowę o godzinę lub do następnego dnia.
Nieoceniające podejście. Zamiast "nie powinnam tak się czuć" spróbuj: "tak się czuję i mam do tego powód".
Rozmowa z zaufaną osobą albo zapisanie myśli na kartce.
Przydatne bywa też zauważanie, co poprzedza trudną emocję: zmęczenie, głód, brak snu, konflikt. Czasem dobrze jest zacząć od podstaw.
Zamiast tłumić, spróbować zrozumieć
Wiele osób uczy się, że emocje trzeba ukrywać lub "brać się w garść". Odsuwanie ich na bok bywa przydatne na krótko, ale długotrwałe tłumienie może być męczące. Warto odróżnić wyrażanie emocji w sposób, który nie rani ani nas, ani innych, od ich ignorowania.
Kiedy warto skonsultować się ze specjalistą?
Warto rozważyć rozmowę z psychologiem, a przy utrzymujących się objawach także konsultację z lekarzem rodzinnym lub psychiatrą, gdy:
trudne emocje trwają tygodniami i utrudniają codzienne funkcjonowanie,
pojawiają się problemy ze snem lub apetytem,
emocje prowadzą do konfliktów, które trudno zatrzymać,
czujesz się bezradnie lub masz poczucie, że sama lub sam sobie nie radzisz.
Jeśli pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy lub czujesz bezpośrednie zagrożenie, zadzwoń pod numer 112. Dorośli w kryzysie emocjonalnym mogą skorzystać z telefonu zaufania 116 123, a dzieci i młodzież pod numerem 116 111.
W gabinecie w Olsztynie lub online możesz umówić się na konsultację psychologiczną, podczas której spokojnie omówimy to, z czym przychodzisz.
Powiązany temat opisuję we wpisie: Emocje – jak je rozumieć i co możesz z nimi zrobić?.