Dzieci często nie potrafią powiedzieć słowami, co czują. Zamiast tego pokazują to zachowaniem: złością, płaczem, wycofaniem, bólem brzucha czy trudnościami w szkole. Takie sygnały nie zawsze oznaczają coś poważnego, ale warto się im przyjrzeć.
Na co może zwrócić uwagę rodzic?
Trudności emocjonalne dziecka mogą wyglądać różnie, zależnie od wieku:
częste wybuchy złości lub agresja
niepokój, lęk, trudności z rozstaniem
wycofanie z kontaktów, rezygnacja z zajęć, które wcześniej sprawiały radość
zmiany w jedzeniu i śnie
skargi na bóle brzucha lub głowy, bez wyraźnej przyczyny
trudności w nauce albo w kontaktach z rówieśnikami
niska samoocena, mówienie o sobie w krytyczny sposób
Pojedynczy trudny dzień jest czymś normalnym. Warto zwracać uwagę na to, jak długo zachowanie trwa, jak bardzo wpływa na codzienne życie dziecka i czy się nasila.
Co może pomóc w domu?
Kilka kierunków, które warto rozważyć:
poświęcić dziecku uwagę bez oceniania i bez pośpiechu
nazywać emocje: "widzę, że jesteś zły" zamiast "nie ma powodu do złości"
ustalić stały rytm dnia, snu i posiłków
dać dziecku szansę na rozmowę w sposób dla niego naturalny, np. podczas zabawy lub spaceru
zadbać o własne emocje, bo dzieci obserwują, jak radzą sobie dorośli
Zamiast: "Przestań płakać, nic się nie stało."
Spróbuj: "Widzę, że jest Ci smutno. Chcesz mi opowiedzieć, co się stało?"
Jak może wyglądać konsultacja psychologiczna?
Na konsultacji rozmawiam z rodzicem o tym, co niepokoi, od kiedy i w jakich sytuacjach. Możemy zastanowić się, co dzieje się w życiu dziecka i rodziny oraz jakie kroki mogą mieć sens. W zależności od wieku dziecko może być zaproszone do rozmowy lub zabawy, w sposób dopasowany do niego. Zakres ustalamy wspólnie.
Konsultacja psychologiczna nie jest diagnozą lekarską. Jeśli zajdzie potrzeba, mogę wskazać, że warto zgłosić się do pediatry, psychiatry dziecięcego lub do poradni.
Kiedy nie czekać?
Skontaktuj się ze specjalistą bez zwłoki, gdy dziecko wspomina o chęci zrobienia sobie krzywdy, długo odmawia jedzenia lub snu albo jego zachowanie nagle i wyraźnie się zmieniło. W nagłym zagrożeniu dzwoń pod numer 112. Dzieci i młodzież mogą zadzwonić na telefon zaufania 116 111.
Jeśli niepokoisz się o swoje dziecko, możesz umówić się na konsultację psychologiczną.