Czym jest trauma?
W języku potocznym słowo "trauma" oznacza bardzo trudne, często zaskakujące doświadczenie, które może zostawić ślad w sposobie, w jaki człowiek myśli, czuje i reaguje. To, czy dane wydarzenie okaże się dla kogoś traumatyczne, zależy od wielu czynników. Dwie osoby mogą przeżyć to samo i zareagować zupełnie inaczej. Nie świadczy to o słabości żadnej z nich.
Do doświadczeń, które bywają traumatyczne, należą na przykład:
wypadki i nagłe zagrożenie życia
strata bliskiej osoby
przemoc fizyczna lub psychiczna
zdrada i poważne naruszenie zaufania
zaniedbanie emocjonalne w dzieciństwie
Jak trauma może się objawiać?
U części osób po bardzo trudnych przeżyciach pojawiają się reakcje, które utrzymują się długo po samym zdarzeniu. Mogą to być:
nawracające, natrętne wspomnienia
koszmary senne i problemy ze snem
silne napięcie w sytuacjach przypominających wydarzenie
unikanie miejsc, osób lub rozmów, które wiążą się z przeżyciem
poczucie utraty bezpieczeństwa
trudności z koncentracją i powrotem do codziennych obowiązków
poczucie beznadziejności lub odrętwienia
Takie reakcje często pojawiają się w pierwszych tygodniach po trudnym wydarzeniu i u wielu osób stopniowo słabną. Jeśli jednak utrzymują się, nasilają lub utrudniają codzienne funkcjonowanie, warto skonsultować się ze specjalistą.
Kto może postawić rozpoznanie?
Rozpoznanie PTSD ustala lekarz, zwykle psychiatra. Psycholog może porozmawiać o tym, co się dzieje, pomóc uporządkować obserwacje i ocenić, czy wskazana jest dalsza konsultacja lekarska.
Jak może wyglądać konsultacja psychologiczna?
Pierwsze spotkanie służy zwykle poznaniu sytuacji: co się wydarzyło (w takim zakresie, w jakim chcesz o tym mówić), jakie objawy się pojawiają i jak wpływają na codzienność. Nie trzeba opowiadać wszystkiego od razu. Tempo rozmowy warto dostosować do własnych możliwości.
W trakcie konsultacji można omówić, jakie formy wsparcia są dostępne. W razie potrzeby warto rozważyć też psychoterapię u wykwalifikowanego psychoterapeuty oraz konsultację psychiatryczną. O wyborze formy pomocy decyduje się indywidualnie, na podstawie rozmowy ze specjalistą.
Kiedy warto skonsultować się ze specjalistą?
Warto rozważyć kontakt z psychologiem, lekarzem POZ lub psychiatrą, gdy:
objawy utrzymują się dłużej niż kilka tygodni
sen, praca lub relacje wyraźnie na tym cierpią
pojawia się sięganie po alkohol lub inne substancje, by złagodzić napięcie
towarzyszą temu myśli o zrobieniu sobie krzywdy
W nagłym zagrożeniu życia zadzwoń pod numer 112. Dorośli w kryzysie emocjonalnym mogą skorzystać z telefonu zaufania 116 123.
Jeśli czujesz, że trudne doświadczenie nadal wpływa na Twoje codzienne życie, możesz umówić się na konsultację psychologiczną w gabinecie w Olsztynie lub online.